STICHTING APELDOORNS KANAAL

Hoofdsponsors

NIEUWSBRIEF

OKTOBER 2009 (2)

SAK stemt in met Statennotitie Apeldoorns Kanaal

De Stichting Apeldoorns Kanaal heeft zich, bij monde van haar voorzitter, mevrouw Inez Pijnenburg, positief getoond over de Statennotitie Apeldoorns Kanaal (zie Nieuwsbrief oktober).

Mevrouw Pijnenburg maakte namens de Stichting gebruik van de mogelijkheid om in te spreken bij de behandeling van de notitie in de commissie RWM. De Stichting beschouwt de notitie als een eerste positieve aanzet voor de ontwikkeling van het kanaal en zijn omgeving en dringt er in dit verband op aan het aangekondigde vervolgonderzoek vóór september 2010 af te ronden en met een concreet plan van aanpak te komen. In verband met de verkiezingen voor Provinciale Staten in maart 2011 is het gewenst dat er nog in deze Statenperiode de nodige stappen worden gezet.

Bij de zitting van de commissie RWM waren ook wethouder Spoelstra van Apeldoorn en burgemeester Wiggers van Hattem aanwezig.

De Partij voor de Dieren (“alleen waterfietsen en kano’s”) en GroenLinks (“plannen te ambitieus”) waren feitelijk de enige partijen met negatieve opmerkingen t.a.v. het bevaarbaar maken in samenhang met een brede gebiedsontwikkeling van het Apeldoorns Kanaal.

Ook de Stichting Recreatie Wapenveld (SRW) heeft schriftelijk aan PS positief gereageerd op de Statennotitie en is verheugd met de eerste aanzet en de gefaseerde aanpak.

De SRW toont zich content dat het deel Hattem-Wapenveld als eerste wordt aangepakt. Maar zij vraagt Provinciale Staten ook nadrukkelijk te kiezen voor het vertrekpunt van een bevaarbaar kanaal van Hattem tot Dieren.

Waterschap positief over op te zetten vrijwilligersorganisatie

De SAK heeft overleg gevoerd met het Waterschap Veluwe teneinde te sonderen of het schap wil meewerken aan het inzetten van vrijwilligers voor onderhoud aan het Apeldoorns Kanaal.

Daarbij wordt gedacht wordt aan de volgende werkzaamheden:

1. Onderhoud van gerestaureerde sluiscomplexen, zoals het schoonmaken van ijzerwerk, bolders, kaapstanders, sluisdeuren, het schoonhouden van peilschalen, e.d., het verwijderen onkruid en het maaien van gras;
2. Het verwijderen van drijfvuil uit kanaal. Dit hoopt zich vaak op bij de sluizen, maar komt ook terecht in de rietkragen;
3. Het onderhoud kademuren en bolders langs het kanaal;
4. Het snoeien van struikgewas langs het kanaal.

In de voorlopige opzet wordt gedacht aan het kanaal in Apeldoorn met een verder uitrol in Noordelijke richting, met name Heerde, Wapenveld en Hattem. De Stichting Recreatie Wapenveld is in dit verband doende daar ook initiatieven te ontwikkelen.

Het Waterschap staat positief tegenover onze ideeën, maar heeft wel aangedrongen op een structurele en consistente inzet van vrijwilligers, zodat dit in hun planning meegenomen kan worden.

Vrijwilligers zouden geworven kunnen worden uit:

• Algemene vrijwilligers
• Scholieren (vervullen maatschappelijke stage)
• Leden lokale oudheidkundige verenigingen, zoals de Vereniging Oud-Apeldoorn.
• Vrijwilligers wijkraden
• ARV “De Grift”
• Sportvisserijverenigingen

Voor de vrijwilligers zal een aparte organisatie in het leven geroepen dienen te worden.

De Stichting Apeldoorns Kanaal zal binnenkort verder overleg voeren met o.a. het Verenigingsburo in Apeldoorn teneinde te bezien hoe de plannen verder uitgewerkt kunnen worden.

SAK voert overleg met VNO-NCW

Het bestuur van de SAK heeft in twee afzonderlijke sessies overleg gevoerd met vertegenwoordigers van VNO-NCW, ten einde te bezien hoe het bedrijfsleven zou kunnen participeren in het bevaarbaar maken van het Apeldoornms Kanaal in samenhang met gebiedsontwikkeling.

Sloop vml. Berghuizer Papierfabriek in Wapenveld vordert

De sloop van de voormalige Berghuizer Papierfabriek (Stora Enso) aan het kanaal in Wapenveld vordert gestaag.

Thans is men bezig met de twee grote beeldbepalende loodsen aan het kanaal waar vroeger de schepen met grondstoffen werden gelost.

Foto: Jan Nitrauw, okt 2009

SAK maakt bezwaar tegen Waterplan Gelderland

De Stichting Apeldoorns Kanaal heeft bij Provinciale Staten schriftelijk haar bezwaren geuit tegen een onderdeel van het gewijzigde concept Waterplan Gelderland 2010-2015.

Het bezwaar richt zich op de blokkade voor gemotoriseerde recreatietoervaart op het 1^e pand (Apeldoorn-Dieren) van het Apeldoorns Kanaal.

In een hoorzitting begin februari heeft de SAK al haar zienswijzen kenbaar gemaakt, maar deze zijn in de Inspraaknota door het bevoegde gezag (College van GS) verworpen.

In het oude Waterhuishoudingsplan 3 (WHP-3), geldig tot en met 2009, gold al een blokkade voor gemotoriseerde recreatietoervaart.

Bij de vaststelling van het Streekplan in 2005 was vastgelegd, dat de bevaarbaarheid van het 1^e pand na afloop van het WHP-3 opnieuw zou worden bekeken. Dat is niet gebeurd. WHP-3 is met een jaar verlengd (tot 2010).

Het nieuwe Waterplan Gelderland (2010-2015) is de opvolger van WHP-3. De blokkade is dus gewoon overgenomen uit WHP-3 en er heeft geen nader onderzoek plaatsgevonden.

De bezwaren van het bevoegd gezag richten zich op de volgende punten:

1. Recreatievaart is niet verenigbaar met de winning van oppervlaktewater uit het kanaal voor de bereiding van drinkwater;
2. Recreatievaart wervelt vervuilt slib op van de kanaalbodem;
3. Het 1^e pand is aangewezen als SED-water (water met een Speciale Ecologische Doelstelling).

Op blz. 6 van de Inspraaknota Waterplan Gelderland is door het bevoegd gezag t.a.v. het Apeldoorns Kanaal de volgende samenvatting vermeld:

Bevaarbaarheid Apeldoorns Kanaal

Waterschap Veluwe en de Stichting Apeldoorns Kanaal zijn van mening dat de blokkade op de bevaarbaarheid van het Apeldoorns Kanaal opgeheven zou moeten worden. Vanwege de functietoekenning als water met een specifiek ecologische doelstelling (SED-water) en de gewenste bescherming van het oppervlaktewater voor de openbare drinkwatervoorziening is op het zuidelijke pand (Dieren-Apeldoorn) nu alleen extensief medegebruik mogelijk (…).

Commentaar SAK:

1. Recreatievaart vs. de winning van oppervlaktewater

T.a.v. de winning van oppervlaktewater uit het 1^e pand t.b.v. het waterwingebied Schalterberg is door Vitens Watertechnologie een MER (Milieu Effect Rapportage) uitgevoerd (definitief vastgesteld op 9 juni 2009).

Op pagina 41 staat t.a.v. drinkwaterwinning en bevaarbaarheid o.m. het volgende vermeld:

“(…) De plannen voor bevaarbaarheid worden niet onverenigbaar geacht met een drinkwaterfunctie van het kanaal, mits de waterkwaliteit niet verslechtert en risico’s op calamiteiten voldoende beheersbaar zijn.

De schutverliezen dienen echter wel tot een uiterst minimum beperkt te worden.

De bouw van een innamepunt voor infiltratiewater in de oever van het kanaal zal geen fysieke belemmering vormen voor de passeerbaarheid van boten (…)”.

Bovendien zal de winning van oppervlaktewater hoofdzakelijk in de wintermaanden plaatsvinden (buiten het watersportseizoen).

Het is dus onbegrijpelijk, dat deze passage uit de MER in het gewijzigde concept Waterplan Gelderland niet is overgenomen.

2. Recreatievaart veroorzaakt opwervelend slib

Er kan alleen maar gevaren worden wanneer het zuidelijke pand gebaggerd is.

Opwerveling van vervuild slib bij het varen is dan niet meer aan de orde.

3. SED-water

De duurzame ontwikkeling van boten is een gestaag, doch voortschrijdend proces, in het bijzonder voor wat betreft de emissie van motoren (bootmotoren worden steeds schoner).

Ter vergelijking: de recreatievaart droeg jaarlijks (begin jaren 90) slechts 2% aan de vervuiling van het oppervlaktewater bij. Riooloverstorten vele malen meer.

Vanaf 1 januari 2009) is er voor recreatievaartuigen een lozingsverbod op het oppervlaktewater van kracht voor wat betreft afvalwater en bilgewater. De vervuiling van het oppervlaktewater door de recreatievaart is daarmee tot 0% gereduceerd.

Tevens geldt er al jaren een verbod op het gebruik van milieuonvriendelijke antifoulings (onderwaterverven).

Specifieke flora en fauna komen alleen voor bij de uitmonding van enkele sprengen en niet in het hele zuidelijke pand. In de haalbaarheidsstudie van 2001 zijn voor behoud en ontwikkeling hiervan technische oplossingen aangedragen (bypasses).

KRW doelstellingen (o.a. voor vis) hoeven niet te conflicteren met recreatievaart.

Integendeel: De recreatievaart brengt meer zuurstof in het water wat gunstig is voor de ontwikkeling

van een aantal vissoorten. Hengelsport Federatie Oost-Nederland heeft dit bevestigd en juicht een

bevaarbaar kanaal toe, omdat de soortenrijkdom (die de laatste jaren dramatisch is afgenomen) dan weer kan toenemen.

De SED-kwalificatie geldt voor het gehele 1^e pand. Dit pand strekt zich uit van de Apeldoornse sluis tot de Dierense sluis, dat is dus inclusief het kanaaltracé door Apeldoorn.

In 2006 is de Welgelegenbrug in het centrum van Apeldoorn over dit tracé voor enkele miljoenen gerenoveerd en voorbereid op toekomstige beweegbaarheid. Enkele jaren eerder is met de bouw van de Freulebrug, eveneens in het centrum van Apeldoorn, qua doorvaarthoogte al rekening gehouden met toekomstige recreatievaart.

Bij de in uitvoering zijnde renovatie van de haven van Apeldoorn wordt rekening gehouden met toekomstige recreatievaart door herstel van kademuren en de bouw van een aanlegsteiger.

Door een blokkade op gemotoriseerde recreatievaart te handhaven, zouden al deze extra inspanningen en investeringen vergeefs zijn geweest??

Het Waterschap Veluwe, eigenaar en beheerder van het kanaal, gaat wél uit van (toekomstige) gemotoriseerde recreatievaart op het 1^e pand en dat ook heeft vastgelegd in een besluit van het Algemeen Bestuur van 28 feb.2007. Zie ook de reactie van het Waterschap Veluwe hierover in de Inspraaknota.

Het Waterbeheersplan van het Waterschap Veluwe spoort dus niet met het Waterplan Gelderland.

Conclusie: De reactie van het bevoegd gezag in paragraaf 2 berust op oude standpunten en achterhaalde informatie.

Hoewel het bevaarbaar maken van het 1^e pand van het Apeldoorns Kanaal op dit moment niet aan de orde is, hebben wij er bij Provinciale Staten op aangedrongen om het Waterplan Gelderland zodanig aan te passen, dat toekomstige gemotoriseerde recreatievaart niet langer uitgesloten wordt, maar onder bepaalde voorwaarden wordt toegestaan: een “ja, mits” oplossing.